Divaina - මරාදමන්නට දෙපැයකට පෙර චේගුවේරාගේ සිත සොරාගත් සුරූපිණිය

Divaina 365 x 90 Banner

newluhundu19

e5

The Island The Island Nawaliya Vidusara e-Paper Classifiedsරාහු කාලය

 

cheචේගුවේරාගේ ඉල්ලීමට කැප්ටන් ගැරි ප්‍රාඩෝ පැහැදිලි පිළිතුරක්‌ දුන්නේ නැත. නමුත් හෙට දිනයේදී චේගුවේරා වලෙග්‍රන්ද්‍රd හමුදා කඳවුරට රැගෙන ගිය පසු මේ අත් ඔරලෝසු දෙක පමණක්‌ නොව චේ ළඟ තිබෙන සියල්ල හමුදා නිලධාරීන් ගන්නා බව ගැරි ප්‍රාඩෝ දැන සිටියේය. ඒ නිසා ඔහු චේගේ ඉල්ලීම ප්‍රතික්‍ෂේප නොකළද චේගෙන් මෙසේ ඇසුවේය.

"මේ දෙකෙන් ඔබේ ඔරලෝසුව කුමක්‌ද?"

බිමින් ගල් කැටයක්‌ අහුලාගත් චේ ඔහු ළඟ තිබූ ඔරලෝසු දෙකින් එකක පිටුපස සූරා සළකුණක්‌ තැබීය.

"මේ මගෙ ඔරලෝසුව."

ගැරි ප්‍රාඩෝ චේගේ ඔරලෝසු භාර ගත්තේ අවිනිශ්චිත හැඟීමකිනි. චේගේ ඉල්ලීම ඉටු කළ හැකිද නැතිනම් එයට කුමක්‌ කරන්නේදැයි ඒ මොහොතේ ඔහුට සිතාගත නොහැකි විය. ඒ මොහොතේ තමාට වඩාත් වැදගත් වූයේ ඔහුගේ සිතේ පැවැති ප්‍රශ්නවලට චේගෙන් පිළිතුරු ලබා ගැනීමය. 1952 වසරේදී කියුබානු විප්ලවය ජයග්‍රහණයෙන් කෙළවර වී තිබියදී චේගුවේරා බොලෙවියාවට පැමිණුනේ ඇයි? මෙතෙක්‌ වෙලා සිතේ කැකෑරෙමින් තිබූ ප්‍රශ්නය ඔහු චේගෙන් විමසීය.

එතකොට චේ කිව්වේ ඔහු නෙවෙයි එම තීරණය ගත්තේ කියලා. ඒක ඉහළින් ගත්ත තීරණයක්‌. එහෙමයි චේ කිව්වේ. නමුත් මම නැවතත් ඇහුවා ක

che4

වුද මේ තීරණය ගත්තේ ෆිදෙල්ද? ඔහු ඒ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක්‌ නොදී නැවතත් කිව්වේ මේක ඉහළින් ගත්ත තීරණයක්‌ කියලා.
චේ ඒ ප්‍රශ්නයට හරි පිළිතුරක්‌ නොදුන්න නමුත් අපි අනුමාන කරල තිබුණා කවුද චේව බොලිවියාවට එව්වේ කියල. ඇත්තෙන්ම ෆිදෙල් කැස්‌ත්‍රොaට අවශ්‍ය වුණා කියුබානු විපල්වයෙන් පස්‌සේ චේ සමග ඇතිවුණ මත ගැටුම්වලින් මිදෙන්න. කියුබාවේ කොමියුනිස්‌ට්‌ පක්‍ෂයේ ඉහළ නිලධාරීන් චේගුවේරාට කිසිම කැමැත්තක්‌ තිබුණේ නෑ. මොකද චේගුවේරාට අවශ්‍ය වුණේ සියල්ල ඔහුට අවශ්‍ය විදියට ක්‍රියාත්මක කරන්න. ඒ බොහෝ අවස්‌ථාවලදී චේගුවේරා සීමාව ඉක්‌මවා ක්‍රියා කළා. නමුත් සෑම විටදීම ඒවා සාර්ථක වුණේ නෑ.

එසේ විග්‍රහ කරන අතරේ ගැරි ප්‍රාඩෝ මගේ අවධානය යොමු කළේ එවකට සෝවියට්‌ සමූහ ආණ්‌ඩුවේ සිතියම වෙතය. කියුබානු විප්ලවයෙන් පසු සමයේ සෝවියට්‌ දේශයේ නායකයාව සිටියේ නිකිතා කෲෂේව්ය. රුසියානු මිසයිල ඇමෙරිකාව ආසන්න කියුබාවේ ස්‌ථානගත කිරීමට ඔහු කියුබාව සමග ව්‍යාපෘතියක්‌ ඇරැඹුවේය. ඇමෙරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ ව්‍යාප්තියට ප්‍රබල ප්‍රති විරෝධයක්‌ වූ චේගුවේරාට එය දැඩි අවශ්‍යතාවක්‌ විය. නමුත් සෝවියට්‌ රුසියාව එම තීරණය ක්‍රියාත්මක නොකර නැවත හකුලා ගැනීම නිසා චේගුවේරා රුසියාව සමග ද හොඳ හිතකින් පසුවූයේ නැත.

che1චේගුවේරාට දැඩිව අවශ්‍ය වූයේ කියුබානු විපල්වයේ ජයග්‍රහණයෙන් පසු එය එතැනින් නොනවත්වා ලෝකයටම විප්ලවය ව්‍යාප්ත කිරීමටය. ගැරි ප්‍රාඩෝ ඊළඟට කතා කළේ ඒ ගැනය.

සමහරට විට ෆිදෙල් කැස්‌ත්‍රොa හිතුවේ ලෝක විප්ලවයකට යන්න කලින් ඉතා අසීරුවෙන් ලබාගත් කියුබානු විප්ලවයේ ජයග්‍රහණය ආරක්‍ෂා කරගන්න. නමුත් චේ සිටියේම විප්ලවයට සීමාවක්‌ නැතිවා සේම එය අනෙකුත් රටවලටද ව්‍යාප්ත කළ යුතුය කියන තැන. මේ නිසා තමයි කැස්‌ත්‍රොa ඔහුගෙන් මිදෙන්නට චේව කොංගෝ රටට යෑව්වේ. නමුත් කොංගෝවල තිබුණ දේශපාලන වාතාවරණයත් එක්‌ක එයත් අසාර්ථක වුණා.

"මම ඔබට තව දෙයක්‌ කියන්නම්" ගැරි ප්‍රාඩෝ ඔහුගේ මතකයට ක්‍ෂණිකව පැමිණි තවත් කරුණක්‌ මතක්‌ කළේ වඩාත් උනන්දුවෙනි.

චේ බොලිවියාවෙන් පිටව ගියාට පසුව ෆිදෙල් කැස්‌ත්‍රොa කියුබානු ජනතාවට ලිපියක්‌ පෙන්නුවා. ඒ ලිපියේ තිබුණේ මින් ඉදිරියට චේ ගන්නා තීරණවල අයිතිය චේ සතුවන බවයි. මට හිතෙන්නේ ඒකෙන් ඔහු චේ ගුවේරාට නැවත කියුබාවට පැමිණීමට තිබූ අවස්‌ථාව නැති කර දැම්මා. අනෙක්‌ අතට කියුබාව හෝ ෆිදෙල් කැස්‌ත්‍රොa හෝ චේගුවේරා ගැන වග නොකියන බව නේද එයින් පේන්නේ. චේ මේ ලිපිය කැස්‌ත්‍රොaට දුන්නේ ලතින් ඇමෙරිකාවේ එක රටක හෝ විප්ලවය ජයග්‍රහණයෙන් පසුව ප්‍රසිද්ධියට පත්කරන ලෙස. නමුත් එය එසේ සිදුවූයේ නෑ. ඒයින්ම පෙනෙනවා ෆිදෙල්ට චේව තවදුරටත් අවශ්‍යවෙලා තිබුණේ නැති බව.

che2ගැරි ප්‍රාඩෝ චේගේ බොලිවියානු ආගමනය සහ කැස්‌ත්‍රොa පිළිබඳ දකින අයුරුයි ඒ. මම ඔහුගේ විග්‍රහය අසා සිටිනවා විනා එයට මගේ මතය හෝ මා අසා ඇති කරුණු අනුව ප්‍රතිවිරෝධයක්‌ දැක්‌වීමට නොගි යෙමි.

ගැරි ප්‍රාඩෝ හා මා අතර මේ හමුව සිදුවූයේ ඔහුගේ පුතා සහ මා අතර මාස ගණනාවක සිට අන්තර්ජාලය ඔස්‌සේ අදහස්‌ හුවමාරු කර ගැනීමක ප්‍රතිඵලයක්‌ ලෙසිනි. ඔහුගේ පුතා සැන්ටා කෲස්‌ නගරයේ ප්‍රසිද්ධ නීතිඥවරයෙකි. ඔහු සමග අදහස්‌ හුවමාරු කර ගනිද්දී මේ හමුව සඳහා ඔවුන් මට වෙන් කළේ විනාඩි 10 ක තරම් කෙටි කාලයකි. නමුත් එය දීර්ඝ සාකච්ඡාවක්‌ දක්‌වා පරිවර්තනය කර ගැනීමට මට හැකි විණි.

ඇමෙරිකා එක්‌සත් ජනපදයේ යුද හමුදා පුහුණුව ලබා ඇති ගැරි ප්‍රාඩෝ 1967 වසරේදී බොලිවියානු හමුදාව විසින් විශේෂයෙන්ම චේගුවේරාගේ ගරිල්ලා ව්‍යාපාරය මැඬලීම සඳහා අනුයුක්‌ත කළ නිලධාරියෙකි. එම මෙහෙයුමෙන් දස වසරකට පසු ඔහු බොලිවියාවේ ක්‍රම සම්පාදන සහ සම්බන්ධීකරණ අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කර තිබේ. 1990 සහ 93 වසරවලදී ඔහු ඇමෙරිකා එක්‌සත් ජනපදය සහ මෙක්‌සිකෝවේ බොලිවියාව නියෝජනය කළ තානාපතිවරයාය. දැන් ගැරි ප්‍රාඩෝ ආබාධිතයෙකි. ඒ තත්ත්වය ඔහුට උදාවූයේ චේගුවේරාගේ මරණයෙන් ටික කලකට පසු හමුදා කඳවුරක්‌ තුළ සිදුවන වෙඩි තැබීමකට ගොදුරු වීමෙනි. එහිදී බරපතළ තුවාල ලබන ඔහු අද සියලුම වැඩකටයුතු කර ගනිමින් දවස ගෙවන්නේ රෝද පුටුවක ආධාරයෙනි. ඔහු යළිත් කතාව පටන් ගත්තේ එහි හරි බරි ගැසී වාඩි වෙමිනි.

che3

ඔබ දන්නවාද, කොංගොවේ විප්ලවය අසාර්ථක වුණත් චේගුවේරාට එකපාරට කියුබාවට එන්න ලැබුණේ නෑ. ඔහුට චෙකොස්‌ලොවැකියාවේ කියුබානු තානාපති කාර්යාලයේ මාස තුනක්‌ පමණ රැඳී ඉන්නට සිදුවුණා. ඒ ඉන්න අතරේ දිනපතාම වාගේ ඔහු ෆිදෙල්ට කතා කරන්න උත්සාහ කරල තියෙනවා. නමුත් ෆිදෙල් කැමති වුණේ නෑ ඔහු සමග කතා කරන්න. ඒ වෙනකොට ෆිදෙල් චේගේ සමුදීමේ ලිපිය ප්‍රසිද්ධ කර අවසන්. ලිපියට අනුව චේගුවේරා කියුබාවෙන් පිටවීමේ වගකීම සහ පුරවැසි භාවයෙනුත් ඉවත්වී අවසානයි. චේ මේ ලිපිය ලබාදී තිබෙන්නේ අප්‍රිකාවේදී ඔහු මරණයට පත්වුණොත් ෆිදෙල් කැස්‌ත්‍රොaව ඒ වගකීමෙන් මුදවා හරින්න. මේ චේ එදා රාත්‍රියේ ඔහුගේ වචනයෙන්ම කිව්ව දේවවල්.

කොහොම නමුත් නැවතත් රහසිගතව චේව කියුබාවට ගෙන්වා පේරු රාජ්‍යයට යවන්න උත්සහ කර තිබෙනවා. නමුත් ගරිල්ලා භට කණ්‌ඩායමකට එහිදී දේශපාලන තත්ත්වය නොගැළපුන නිසා තමයි බොලිවියාවට ඇවිත් තියෙන්නේ.

මේ සියල්ල ගැරි ප්‍රාඩෝ දැන ගත්තේ එදින රාත්‍රියේ චේගුවේරා සමග සුහදව කතා කළ පසුවය. දෙපැයක පමණ කාලයක සිදුවූ එම කතා නිමාවෙන විට ගැරි ප්‍රාඩෝගේ සිතේ පැවැති බොහෝ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ලැබී තිබිණ. ඒ නිසා එදින රාත්‍රියේ තමන් සැහැල්ලු මනසකින් චේට සමුදී යළි කඳවුර වෙත ගිය බව ගැරි ප්‍රාඩෝ කීවේය.

එහෙත් ඒ වන විට චේව මරා දමන්නට සැලසුම් කළ බවක්‌ ගැරි ප්‍රාඩෝ කීවේ නැත. ඒ නිසා මම ඔහුගෙන් මෙසේ ඇසුවෙමි. ඒ වෙනකොට ඔබ චේගුවේරා මරා දමන්න සැලසුම් කරලද තිබුණේ?

"නැහැ.... නැහැ... සියලුම යුද සිරකරුවන් අපි උසාවියට ඉදිරිපත් කරනවා. ඔවුන්ට අපි දරුණු විදියට සැලකුවේ නෑ. චේගුවේරාටත් බලපෑවේ ඒ නීතියම තමයි. ඔහු උසාවියට පැමිණවීමටයි නියමිතව තිබුණේ." ගැරි ප්‍රාඩෝ එම පිළිතුර දුන්නේ දැඩි විශ්වාසයකිනි. එම පිළිතුරේ කිසිදු ප්‍රොaඩාවක්‌ නොවන බව එක එල්ලේ මා දෙස බලා කතා කරන ගැරි ප්‍රාඩෝගේ දෙනෙත්වල ගැඹුරට එබී බලමින් මම සිතුවෙමි. එසේනම් චේගුවේරාගේ මරණය සිදුවූයේ කෙසේද? ඒ පිළිබඳ ගැරි ප්‍රාඩෝ තවදුරටත් හෙළි කළ කරුණුවලට සවන් දීමට මත්තෙන් ජූලියා කොර්ටේස්‌ මා සමග හෙළි කළ කතාව සටහන් කිරීම වැදගත්වේ. බොහෝවිට චේගේ අවසන් පැය කිහිපය තුළදී චේගුවේරා දුටු සහ ඔහු සමග කතා කළ සිවිල් මිනිසෙක්‌ වේද ඒ ගෞරවය හිමිවන්නේ ඇයටයි. එදා ගැරි ප්‍රාඩෝගේ සෙබළු චේව අත්අඩංගුවට ගෙන රඳවා තබා සිටි ලාහිගුරා කුඩා පාසලේ ගුරුවරිය වූයේ ඇයයි. දැන් වලෙගන්ද්‍රd නගරයේ ජීවත්වන ඇය හමුවූ මම ඇගේ මතකය 1967 ලාහිගුරා කුඩා පාසලේ රඳවා සිටි සිරකරුවාගේ දසුනින් අවදි කළෙමි.

che5

"මට කිසිදාක අමතක වෙන්නේ නෑ ඒ දිනය" ඇය කතාව ආරම්භ කළාය.

එය ඉරිදා දිනයකි. 1967 ඔක්‌තෝබර් 8 වැනිදා වූ එදින සවස්‌ යාමයේ ජුලියා ඇගේ මවත් සහෝදරයාත් සමග නිවසට යමින් සිටියහ. වෙනදාමෙන් නොව නිහඬ පරිසරයක පිහිටි ලාහිගුරා ගම එදින කලබලකාරී විය. කඳුකර ප්‍රදේශයෙන් වටින් ගොඩින් ඔවුන්ට ඇසුනේ වෙඩි හඬවල්ය. අහසේ හෙලිකොප්ටර් ඉගිලුනේය. කුමක්‌ හෝ නපුරක්‌ වන දැනුණු ඔවුහු පය ඉක්‌මන් කළේ කැළඹුණු සිතිනි. ඒ මොහොතේ ඔවුන් ඉදිරියට හමුවූ බොලිවියානු හමුදා භටයන් කිහිප දෙනෙකි.

කිසි දේකට බයවෙන්න එපා. හැකි ඉක්‌මනින් තත්ත්වය හොඳ අතට හැරෙනවා. සොල්දාදුවෝ ඔවුන් අස්‌වසාලමින් කීවෝය.

සවස්‌ වන විට ගම්මුන්ගෙන් ජුලියාගෙ නිවසට හරි පුදුම ආරංචියක්‌ ආවේය. ඒයින් කියවුණේ හමුදාව ප්‍රබල ගරිල්ලා භටයන් දෙදෙනෙක්‌ අත්අඩංගුවට ගෙන ජුලියාගේ පාසල් කාමරයේ රඳවා ඇති බවය. එම ආරංචිය ලැබුණු සැණින් සමහර ගම්වාසීන් පාසල වෙත දිව ගියහ. එසේ ගිය ඇතැම් අය හමුදාව එසේ සිරකර තබා තිබෙන්නේ ගරිල්ලන්ගේ ඉහළ නායකයෙක්‌ බව ගම්මුන්ට කීහ. එදින රාත්‍රියේ ඇයට නින්ද නොගියේ ගම්මුන් කියන ඒ ගරිල්ලා නායකයා කවුරුන් දැයි දැක ගැනීමේ කුහුල නිසාය. එහෙත් පසුදා උදැසන ජුලියා කොර්ටේස්‌ ලාහිගුරාහි පිහිටි තමන්ගේ පාසලට ගියාය. ඒ යන විට ඇගේ පාසල් කාමරය ඉදිරිපිට බොලිවියානු සෙබළුන් කිහිප දෙනෙක්‌ රැකවල්ලා ගෙනය. ඔවුන් අතර සිටි එක්‌ සෙබළෙක්‌ තමන් දන්නා අයකු බව ජුලියා හඳුනා ගත්තාය. ඒ අවසරයෙන් මේ රඳවා සිටින්නේ කවුදැයි දැක ගැනීමට එදා දහනව වියෑති සුන්දර යුවතියක වූ ජුලියා කොර්ටේස්‌ සිරකරු සිටි පාසල් කාමරයට ඇතුළු වූවාය.

"මම එක පාරටම ඔහුව දැක්‌කේ නෑ. මොහු සිටියේ දොරට මුවාවෙලා. නමුත් දුර්වල හඬකින් ඔහු මට කතා කළා."

"සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදාය නම් ඇතුළට එන විට ආයුබෝවන් කීමයි."
චේ එසේ කී විට ජුලියාට ලැඡ්ජා සිතිනි. එසේ ආචාර කර කාමරයට ඇතුළු වීමට තිබුණේ නොවේ දැයි ජුලියා සිතුවාය. ඇය පිළිතුරක්‌ දිය නොහැකිව දැස්‌ දල්වා බලා සිටියාය.

"මට කර කියාගන්න දෙයක්‌ නැතිව හිටගෙන ඔහු දිහා බලා සිටියා. ඔහු ඉතා ලස්‌සන දැකුම්කළු පුද්ගලයෙක්‌.

මම ඔහුගෙන් ඇහුවා ඇයි ඔබ විප්ලවවාදියෙක්‌ වුණේ". "ඒක මගේ ඇදහීම...." එහෙමයි ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ. ඔහු පෙරළා මගෙන් ඇහුවා "එතකොට ඔබ ගුරුවරියක්‌ වුණේ ඇයි කියලා."

ඒකට මම කෙටියෙන් උත්තර දීලා නැවත ගෙදර ආවා.

තිස්‌ස ගුණතිලක

රොහාන් ඩිරෙක්‌ස්‌

විශේෂාංග

sikuru

සිනමා කලා

giriragh

නවලිය

menaka250

දියග

uvindu250

මීවිත

nadisha250

More Articles