Divaina - අවසන් රාත්‍රීයේදී චේ ගුවේරා ගැරි ප්‍රාඩෝගේන් පොරොන්දුවක්‌ ඉල්ලයි

Divaina 365 x 90 Banner

newluhundu19

e5

The Island The Island Nawaliya Vidusara e-Paper Classifiedsරාහු කාලය

 

che5සමාජවාදී ලෝකයක්‌ ගොඩනැඟීම සඳහා මියෙන තුරුම නොනිමි අරගලයක නිරත වූ ලොව අසහාය විප්ලවීය චරිතය වන අර්නොස්‌ටෝ චේ ගුවේරා පිළිබඳ සිංහල බසින් සටහන්ව ඇති බොහෝ ලිපි ලේඛන වෙති. ඒවා සියල්ලම මෙන් විදේශීය ලිපි ලේඛන මූලාශ්‍රයෙන් පරිවර්තනය වූ ඒවා විනා චේ ගුවේරා පිළිබඳ සජීවී සාක්‍ෂි මත ඝෘජුවම සැකසුන ලේඛනයන් නොවේ. එහෙත් රොහාන් ඩිරෙක්‌ස්‌ නමැති අපූරු ගවේෂණශීලී සංචාරකයා 'දිවයින ඉරිදා සංග්‍රහය' සහ sanchara.lk වෙබ් අඩවිය වෙනුවෙන් චේ ගුවේරාගේ සමීපතමයන් සොයා බොලිවියාවේ සහ කියුබාවේ කළ සංචාරය ඇසුරෙන් පෙළ ගැසෙන මෙම ලිපි පෙළ එම හිඩැස පුරවයි. එය වඩාත් සුවිශේෂී වන්නේ අවසන් කාලයේ චේ ගුවේරාගේ හෘද ස්‌පන්දනයට වඩාත් සමීපව සිටි දැනට ජීවත්ව සිටින සමීපතම සුවිශේෂී චරිත කිහිපයක සජීවී සාක්‍ෂි ආශ්‍රයෙන් මෙම ලිපි පෙළ සටහන්වන බැවිණි.

එතරම් සරල ලෙසින් චේ ගුවේරා අත්අඩංගුවට පත්වීම හමුදා ඛණ්‌ඩය බාර ගැරි ප්‍රාඩෝ පවා විමතියට ලක්‌ කළේය. අත්‍යන්තයෙන්ම ගරිල්ලා භටයෙකු වූ චේ මියෙන තුරු සටන් නොවැදී තමන්ගේ සෙබළ පිරිසකට යටත් වූයේ ඇයි? මොහොතකින් ගැරි ප්‍රාඩෝගෙ සිතේ උත්පන්න වූයේ එයයි.

"ඔබේ සාමාජිකයන් මගේ රයිෆල් එකත් විනාශ කළා." ඔහු ඉදිරියේ විපරමින් බලා සිටින ගැරි ප්‍රාඩෝගේ සිතැඟි හඳුනාගත් චේ පිළිතුරු බැන්ඳේය.

ලාහිගුරා ඝන වනාන්තරයේ බොලිවියානු ආරක්‍ෂක හමුදාව සිදුකළ මෙහෙයුම්වලදී ඒ වන විට චේගුවේරාගේ ගරිල්ලා කණ්‌ඩායමේ සාමාජිකයන් බොහෝ දෙනෙක්‌ මියගොස්‌ තිබිණි. විටින් විට ඇතිවූ දරුණු ගැටුම්වලදී කිහිප දෙනෙක්‌ම ජීවිත බේරාගෙන වෙනත් තැනකට පළා ගියහ. මේ නිසා ඔවුන්ගේ යුද ශක්‌තිය හීනවී තිබුණේය. ලාහිගුරාහි එල් චුරෝ වනගත ප්‍රදේශයේ මෙහෙයුමේ යෙදී සිටි ගැරි ප්‍රාඩෝගේ හමුදා භට ඛණ්‌ඩයකට අවසානයේදී කොටුවන්නේ එලෙස ප්‍රහාරක ශක්‌තිය පිරිහී ගිය චේ ඇතුළු ගරිල්ලා සාමාජිකයන් කිහිප දෙනෙකි. "මගේ සොල්දාදුවන් සමත් වුණා කිහිප දෙනෙක්‌ කොටුකර ගන්න. ඔවුන් එම ගරිල්ලන් පිරිසට වෙඩි තිබ්බත් මේ වෙඩි තියන්නෙ චේගුවේරාට බව ඔවුන්වත් දැනගෙන හිටියේ නෑ. සෙබළු වෙඩි තියනකොට චේගුවේරාත් ඔහුත් සමග ඒ මොහොතේ සිටි සීමොන් විලීත් පෙරළා හමුදා භටයන්ට වෙඩි තබා තිබෙනවා. ඒ තමයි චේගුවේරාගේ අවසාන සටන. ඔහු අවසානයේ මගේ සෙබළුන්ට යටත්වෙලා තියෙන්නෙ ඔහු ළඟ තිබුණ පතරොම් සියල්ල අවසන් වුණාම. ඒ වෙනකොට ඔහුගේ රයිෆල් එකට වෙඩි වැදී එයත් විනාශ වෙලා තිබුණා."

ගැරි ප්‍රාඩෝ සඳහන් කරන අන්දමට මුළු එල් චුරෝ කඳුකර ප්‍රදේශයම ඔහුගේ 160 දෙනෙකුගෙන් යුතු රේන්ජස්‌ හමුදා භට කණ්‌ඩායමේ අණසකට යටත්ව පැවැති නිසා එම රැකවල් බිඳ පලා යැමේ මගක්‌ද

che4

චේගුවේරා සතුව නොතිබිණි. ඒ නිසා යටත්වීම හෝ සියදිවි නසා ගැනීම හැර වෙනත් විකල්පයක්‌ චේගුවේරා සතුව නොතිබූ බව ඔහු කියයි.

"විනාශ වූ රයිෆල් තුවක්‌කුව බිම දාල යටත් වුණු චේ දිහා බැලුවම මම දැක්‌කා ඔහුගේ දකුණු පාදයෙන් ලේ වැක්‌කෙරෙනවා. හැබැයි මම චේව ඡායාරූපවලින් දැකල තිබුණ විදිහට මට ඔහුව පෙනුණේ නෑ. ඒ මොහොතේ මම දැක්‌කෙ ඉතා දුකට පත් වැරහිලි ඇඳ ගත්ත කොණ්‌ඩය සහ රැවුල වැවුණ අපිරිසිදු, දුර්ගන්ධය හමන පුද්ගලයෙක්‌. ඔහු තමන්ගේ යුනිෙෆdaම් එකට පිටින් නිල් පැහැති ජැකට්‌ටුවක්‌ ඇඳන් හිටියා. ඒ ජැකට්‌ටුවේ බොත්තම් තිබුණේ නෑ. ඔහුගේ පාද වල සපත්තු තිබුණෙත් නෑ. ඒ වෙනුවට මම දැක්‌කෙ සත්තුන්ගෙ හම් වලින් කකුල් ඔතාගෙන සපත්තු වගේ පැළඳ සිටින ආකාරය. ඒත් ඒවත්a කැඩී බිඳී ගොස්‌ තිබුණා. ඔහු එක්‌ කකුළක පැළඳ සිටියේ අපිරිසිදු වූ නිල් පැහැති මේස්‌. අනෙක්‌ කකුලේ තිබුණේ රතු පාට එකක්‌. ඔහුගේ පෙනුමෙන් දිස්‌වුණේ හරියට පාරේ හිඟා කන වැරහැලි ඇඳ ගත්ත අපිරිසිදු පුද්ගලයෙක්‌ගෙ පෙනුමක්‌. මගේ සෙබළු ඔහුව පරීක්‍ෂා කරද්දී මං දැක්‌කා ඔහු බොහොම පරිස්‌සමින් තියාගෙන හිටිය ඇලුමිනියම් පෙට්‌ටියක්‌. ඒකේ බිත්තර හයක්‌ තිබුණා. ඒයින් මම අවබෝධ කර ගත්තා කවුරුන් හෝ ගම්වැසියෙක්‌ ඔහුට උදව් කළ බව."

cheගැරි ප්‍රාඩෝ එසේ අනුමාන කළද පසුව ඔහු අනාවරණය කර ගත්තෙ චේ ඇතුළු ගරිල්ලන්ට ගැමියන්ගෙන් කිසිදු සහයෝගයක්‌ නොලද බවකි. විශේෂයෙන් අවසන් කාලයේදී හමුදා සෝදිසි කිරීම් වැඩි විය. එවැනි වාතාවරණයක ගැමියන්ගේ සහාය නොලැබීමත් නිසා ඔවුන් ආහාර සපයා ගැනීමේ ගැටලුවට තදින් මුහුණදී තිබේ. මේ නිසා ඇතැම් අවස්‌ථාවල ගැමියන්ගේ වගා වලට පැන ආහාර සොයා ගැනීමේ තැනට චේගේ සාමාජිකයන් ක්‍රියාකර ඇති බව ගැරි ප්‍රාඩෝ පවසයි. කෙසේ හෝ පීඩිත පන්තියේ මිනිසුන්ට හෙටක්‌ උදාකිරීම සඳහා ගෙන ගිය විප්ලවය වුවද බොලිවියානු ජනතාවත් ගරිල්ලා කණ්‌ඩායමත් අතර ඇතිවන මේ දුරස්‌ථ භාවයේ කදිම ඵල ප්‍රයෝජන නෙළා ගැනීමට ගැරි ප්‍රාඩෝගේ හමුදා භට කණ්‌ඩායම සමත් විය. එහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ ගැමි කාන්තාවක්‌ ලබාදෙන ඔත්තුවක්‌ මගින් නිශ්චිතවම චේගුවේරාගේ ගරිල්ලා සාමාජිකයන් කණ්‌ඩායමක්‌ ලාහිගුරා ඝන වනාන්තරයට පැමිණ ඇති බව සැලවීමයි. ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වන ගැරි ප්‍රාඩෝගේ එක්‌ හමුදා භට කණ්‌ඩායමක්‌ මැෂින් තුවක්‌කුවක්‌ සහ මිලි මීටර් 60 වර්ගයේ මෝටාර් අවියකින්ද සන්නද්ධව ලාහිගුරා වනාන්තරය පීරුවේය. එම හමුදා මෙහෙයුම 1967 ඔක්‌තෝම්බර් 08 වැනිදා දහවල් 1.00 ට පමණ අවසන් වූයේ චේගුවේරා තුවාල ලබා සිටියදී අත්අඩංගුවට පත්වීමෙන් පසුවය.

ගැරි ප්‍රාඩෝගේ මතකය අනුව හමුදා ප්‍රහාරයෙන් තුවාල ලැබූ චේ ඒ මොහොතේ පසුවූයේ ඇවිද යැමටත් බැරි තරම් අපහසුවකිනි. එවිට ඔහු චේගෙන් මෙසේ ඇසුවේය.

"කොයි වෙලාවෙද මේක සිද්ධ වුණේ?"

"කන්ද පාමුලදී. මට තුවාලයි. මම හිතනවා ඔබ මාව මරන්නෙ නෑ කියල. පණ පිටින් මාව වටිනවා ඔබට. හැබැයි අපි නම් තුවාල වූ සිරකරුවන්ට හොඳට සැලකුවා."චේ පිළිතුරු දුන්නේය. ගැරි ප්‍රාඩෝ කිසිවිටකත් එවැනි පිළිතුරක්‌ චේ ගෙන් බලාපොරොත්තු වූයේ නැත.

"ඔහු මගෙන් වතුර ඉල්ලා සිටියා. ඒත් ඔහු ළඟත් වතුර බෝතලයක්‌ තිබුණා. නමුත් මගේ වතුර බෝතලයෙන් වතුර බොන්න මම ඔහුට ඉඩ දුන්නා. මොකද මම හිතුවා ඔහුගේ වතුර බිව්වොත් සමහර විට සියදිවි නසා ගැනීමට ඒ වතුරවලට වස මිශ්‍ර කරල ඇති කියලා.

che1එතැනදීම මම චේ ළඟ තිබුණු සියලුම දේවල් මගේ භාරයට ගත්තා. ඔහු ළඟ දින පොතක්‌ තිබුණා. මුදල්, ගමන් මල්ල ඒ හැමදේම ගන්න කොට චේ කිසිම විරුද්ධත්වයක්‌ පෙන්නුවේ නෑ. රයිෆල් එකට අමතරව ඔහු ළඟ තව පිස්‌තෝලයක්‌ තිබුණා. නමුත් එහි උණ්‌ඩ ඉවරවෙලා තිබුණේ.

මම තීරණය කළා චේවයි ඔහු සමග සිටි අනෙක්‌ ගරිල්ලා භටයවයි ළඟම තියෙන පාසලට ගොස්‌ සිරකර තබන්නට. චේ තුවාල වී සිටි නිසා මගේ සෙබළුන්ට මම අණ කළා ඔහුට ඇවිද යාමට උදව්කරන ලෙස. නමුත් චේ ඒකට කැමැත්තක්‌ දැක්‌වූවේ නෑ."

"නැහැ කැප්ටන් මට තනියම ඇවිද යන්න පුළුවන්"
චේගුවේරා එසේ පැවසුවත් ඔහුගේ මානසිකත්වය පහළ මට්‌ටමක තිබෙන බව ගැරි ප්‍රාඩෝ අනුමාන කළේය. කන්දෙන් පහළට බසින විට ඔහුට ක්‍ෂණිකව කල්පනා වූයේ එකම සිතිවිල්ලකි. දැන් සියල්ල අවසානයි. අපිට ගෙදර යන්න පුළුවන්. සිරකරුවන් සමග කඳුකර මාවතේ ලාහිගුරා පාසල වෙත පැමිණෙන විට ඔහු සිතිණ. පාසලට ළඟා වීමට ඔවුන් කිලෝ මීටර් තුනක පමණ දුෂ්කර මාර්ගයක ගමන් කළ යුතුව තිබිණි. චේගුවේරාට මෙන් ගැරි ප්‍රාඩෝට එක දිගට ගමනේ යෙදීම වෙහෙසකර විය. මඳක්‌ වෙහෙස නිවා යන ලෙස ගැරි ප්‍රාඩෝ සෙබළුන්ට අණ කළේ ඒ නිසාය.

che2

"ටික දුරක්‌ යද්දී මහන්සියට අපි නතර වුණා. ඒ වෙලාවේ මම ඔවුන්ගේ අත් පා බැඳ දමන ලෙස සෙබළුන්ට අණ කළා. තවත් පිරිසකට අවට පිළිබඳ සෝදිසියෙන් සිටින ලෙස අණ කළා. ඒ මොහොතේ චේ නැවතත් මා සමග කතා කළා."

"බයවෙන්න එපා කැප්ටන් මේක තමයි අවසානය. ඔක්‌කොම ඉවරයි."
චේගේ කීම ගණනකට නොගත් ගැරී ප්‍රාඩෝ ඔහු වහා සෙබළුන් ස්‌ථානගත කළේය. ඒ දෙස බලා සිටි චේ බිම බලාගෙන නැවතත් කතා කළේය.

"අවශ්‍ය නෑ කැප්ටන්" අපි පැරදුණා.

එය නම් ගැරි ප්‍රාඩෝට අදහාගත නොහැකි පිළිතුරක්‌ විය. ඔහුට හැඟී ගියේ චේ අත්අඩංගුවට පත්වීමත් සමග ගරිල්ලා බටයන් සහ බොලිවියානු හමුදාව අතර පැවැති සටන එතෙකින්ම අවසාන වූවා සේය. ලාහිගුරා කැලයේ සිට සිරකරුවන් රැගෙන ගමේ කුඩා පාසලට ගැරි ප්‍රාඩෝගේ සෙබළු ළඟා වන විට සවස්‌ වී තිබිණි. ඉනික්‌aබිතිව ගැරි ප්‍රාඩෝ කළේ හැකි වේගයෙන් තම සෙබළුන් ලවා එතැන සිට කිලෝ මීටර් 250 ක දුරින් පිහිටි හමුදා මූලස්‌ථානයට වැදගත් පණිවිඩයක්‌ යෑවීමය. ලෝක දේශපාලන ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී පණිවුඩයක්‌ වූ එහි මෙසේ සඳහන් විය.

''I have papa and willy. papa Slightiy Wounded. Combat goes on. Captain Prado''

එම පණිවුඩය යවා විනාඩි කිහිපයකින් වලෙග්‍රන්ද්‍ර හමුදා කඳවුරෙන් ගැරි ප්‍රාඩෝට ප්‍රති පණිවුඩයක්‌ ලැබිණ. එහි සඳහන් වූයේ අත්අඩංගුවට ගත් ගරිල්ලා භටයන් දෙදෙනා අතර චේගුවේරා සිටින බව යළි සනාථ කරන ලෙසය. තමන්ගේ භාරයේ සිටින්නේ කියුබානු විප්ලවයට සන්නද්ධ නායකත්වය දුන් චේගුවේරාම බව ගැරි ප්‍රාඩෝ යළි තහවුරු කළේය.

මේ සියල්ල සිදුවෙන විට සැඳෑ අඳුර වැටෙන්න ආසන්න වී තිබිණි. රක්‌ත වර්ණ වේෂය ගත් සූර්යයා ලාහිගුරාවේ ශේෂ කඳු අතරින් සැඟවී යද්දී රක්‌ත වර්ණ ධජය අතට ගත් සටන්කරුවා එම කඳුපන්ති පාමුලේම ඇති අඳුරු කුටියක සිරවිණි. කැප්ටන් ගැරි ප්‍රාඩෝ ඒ සියලු කටයුතුවලට විධිවිධාන යොදා කඳවුර වෙත ආවේ සුව නින්දක අපේක්‍ෂාවෙනි. නමුත් දවසෙ සිදුවීම් අමතක කර දැමීමට හදන වාරයක්‌ වාරයක්‌ පාසා නිදිමත පරයා ඔහුගේ සිතේ හොල්මන් කළේ චේ ගේ රූපයයි. ගැරි ප්‍රාඩෝ රාත්‍රියේම යළිත් චේ සිරකර සිටි ලාහිගුරා පාසලට පැමිණියේ එම ආතතිය සංසිඳවා ගැනීමටයි.

"එදා මට නින්ද ගියේ නැති නිසා රාත්‍රියේම මම යළිත් චේ රඳවා සිටි පාසලට ආවා. සිමොන් විලිත් චේත් රඳවා සිටියේ දෙකකට බෙදා පැවැති පාසලේ තිබුණු එකම ගොඩනැඟිල්ලක. පාසල් කාමරයේ බිත්ති නිමවා තිබුණේ මැටියෙන්. මම චේ සිටිය කාමරයට ඇතුල් වෙනකොට කාමරයේ මුල්ලක පුටුවේ වාඩිවෙලා සිටි චේගේ ඇස්‌දෙක පියවී තිබුණා. පැත්තක දැල්වෙමින් තිබුණු ඉටිපන්දම් එළියට මට ඔහුව හොඳින් පෙනුණා. මම කාමරයට ඇතුල්වනවාත් සමගම එය දැනුණු චේගේ දෙනෙත් විවර වුණා. මට දැනුණා ඔහු සමග කතා කළ යුතු හොඳම අවස්‌ථාව මෙය බව."

ගැරි ප්‍රාඩෝ කිසිවක්‌ නොකියාම තමන් ඉදිරියේ පුටුවක වාඩිවී සිටින චේගුවේරා වෙත ඇරිස්‌ටොරියා වර්ගයේ සිගරට්‌ පැකට්‌ටුව දිගු කළේය.

එවිට තමාගේ දෙඅත් බැඳ ඇති බැමි ලිහා දැමීමට හැකිදැයි චේ ගැරි ප්‍රාඩෝගෙන් ඇසුවේය. ගැරි ප්‍රාඩෝ චේ ගේ දෙඅත් නිදහස්‌ කළේ එය කතා බහ කිරීමේ හොඳ ප්‍රවේශයක්‌ සඳහාය. දැන් චේගේ දැත් නිදහසේය. සිගරට්‌ පැකැට්‌ටුවෙන් සිගරට්‌ දෙකක්‌ ගෙන එය දෙකට කැඩූ ඔහු එහි දුම්කොළ තවමත් තමන් සන්තකයේ වන පරණ දුම් පයිප්පයට ඔබා නිහඬවම දුම් උරන්නට විය. එම නිහඬ බව බිඳ ගැරි ප්‍රාඩෝ කතාවට මුල පිරුවේය.

"දැන් කොහොමද ඔබට"

"හොඳයි. ඔබේ ලුතිනන් මගේ තුවාලයට බැන්ඩේ- එකක්‌ දැම්මා. එයට ස්‌තූතියි."

අපිට දොස්‌තර කෙනෙක්‌ මෙහි නෑ. හෙට වලෙගන්ද්‍රd වලින් එන හෙලිකොප්ටරයෙන් ඔබට එහෙට යන්න පුළුවන්.

"ඔව් ඔව් මමත් හිතනවා. ඒ අය මම එනකන් බලන් ඉන්න බව" චේ සිනාසෙමින් කීවේය.

"ඔබට තව මොනවද අවශ්‍ය? බ්ලැන්කට්‌ එකක්‌. මම එවන්නද?"

"පුළුවන්නම් හොඳයි කැප්ටන්. තව කාරණයක්‌ තියෙනවා ඔබට කියන්න. මා ගාව අත්ඔරලෝසු දෙකක්‌ තිබුණා. එකක්‌ මගේ. අනික මීට දෙමසකට කලින් මියගිය ටුමා ගරිල්ලා සහෝදරයෙකුගේ. මාව අත්අඩංගුවට ගත්ත මොහොතේ ඔබේ සොල්දාදුවෝ මගෙන් ඒවා උදුරා ගත්තා.

කැප්ටන් ගැරි ප්‍රාඩෝ එම සෙබළුන් කවුරුන් දැයි හොඳින් දැන සිටියේය. චේගුවේරා පැවැසුවේ ඔහු පැළඳ සිටි ඔරලෝසුව කියුබාවෙන් නික්‌මෙන මොහොතේදී ෆිදෙල් කැස්‌ත්‍රොa විසින් තමන්ට සිහිවටනයක්‌ සේ තෑගි කළ එකක්‌ බවය. ගැරි ප්‍රාඩෝ පාසල් කාමරයෙන් වහා එළියට පැමිණ අදාළ සෙබළුන් කැඳවා චේ ගේ අත්ඔරලෝසු දෙක ගෙන කාමරයට ගොස්‌ එය යළි ඔහුට භාර දුන්නේය.

"නැහැ කැප්ටන්. නැවතත් මම ඔරලෝසුව බැඳන් ඉන්න එක සුදුසු නෑ. මම ඔබෙත් එක්‌ උදව්වක්‌ ඉල්ලනවා. ඔබ මේවා මගේ මිනිසුන් වෙත යවන බව පොරොන්දු වෙනවද?"

තිස්‌ස ගුණතිලක

රොහාන් ඩිරෙක්‌ස්‌

විශේෂාංග

sikuru

සිනමා කලා

giriragh

නවලිය

menaka250

දියග

uvindu250

මීවිත

nadisha250

More Articles