Divaina - දළදා වහන්සේ තේමා කරගනිමින් පෝෂණය වූ සිංහල ගීත සාහිත්‍යය

The Island The Island Nawaliya Vidusara e-Paper Classifiedsරාහු කාලය

Derana 365x90 SI

divaina banner new


 
 dalada
 
 එස්‌. එම්. සිරිවර්ධන
 මහව
 
සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණය සිදුවූ වෙසක්‌ පුරපසළොස්‌වක පොහොය දිනයේදීම විජය කුමරු ඇතුළු පිරිස පැමිණ ශ්‍රී ලංකාව ආර්ය ජනාවාසයක්‌ බවට පත් කළහ. ඉන් අනතුරුව මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ ඇතුළු ධර්මදූත පිරිස මිහින්තලයට වැඩම කොට මෙරට නිර්මල ථෙරවාදී බෞද්ධ ධර්මද්වීපයක්‌ බවට පත් කරන ලදී. කාලයාගේ ඇවෑමෙන් අපට හිමිවූ ජය ශ්‍රී මහා බෝධිය, දන්ත ධාතුව, අකුධාතු සහ පාත්‍රා ධාතුව අප රටේ රජ්‍යත්වය ඇතුළු සමස්‌ත සමාජයටම බුදුන් වහන්සේගේ සහ බුද්ධ ධර්මයේ උරුමය, හිමිකම අවියෝජනීය වටිනාකම සහ අගය සෘජුවම හිමිවිය. මෙම දායාදයන් නිසාම ලොව මවිත කළ විශ්මිත නිර්මාණයන් රැසක්‌ හිමිකරගත් අදීන ජාතියකගේ ඓතිහාසික ආරම්භය සහ විකාශනය සිදු විය. එහි නිජභූමිය වන්නේ රජරටයි. ජනාවාසකරණය සහ ධර්මද්වීපයක්‌ බවට පත්වීමත් සමඟ මෙරට සිදුවූ ආධ්‍යාත්මික සහ භෞතික පාරිසරික පුනරුදය නිසා රාජ්‍යත්වය ඇතුළු පොදුජන විඤ්Æණය තුළ සිදු වූ නවතම ප්‍රවණතා අති විශාලය. ශේ්‍රෂ්ඨ ජාතියක අසමසම ශිෂ්ටාචාරයක්‌ නිර්මාණය වීමට මෙය ප්‍රමුඛතම ගාමක බලවේගය විය. මහින්දාගමනය, දුමින්දාගමනය සහ දළදා වහන්සේ ශ්‍රී ලංකාවට වැඩම කිරීමෙන් අනතුරුව ඊට සමගාමීව මෙරට සිදුවූ චින්තනමය සහ නිර්මාණාත්මක වෙනස අති විශාලය. ඒ අනුව භාෂා සාහිත්‍යය, ලේඛන කලාව, වාස්‌තු විද්‍යාව, කැටයම්, මූර්ති, ගෘහ නිර්මාණ, වාරි තාක්‌ෂණය, ජල ශිෂ්ටාචාරය, සිරිත් විරිත්, චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර, ජීවනෝපාය ආදී ප්‍රපංචයන් රැසක වාස්‌තවික ප්‍රබෝධයක්‌ ඇති විය. ඒ අනුව එතෙක්‌ පැවති චූල සම්ප්‍රදායික ගතික ස්‌වරූපයන් මහා සම්ප්‍රදාය බවට පත් වේ. මේ නිසා එතෙක්‌ පැවති සංස්‌කෘතිය ශිෂ්ටාචාරයක්‌ බවට පත් වේ. එය බෞද්ධ සභ්‍යතAවයක්‌ බවට පත්වීම නිසා සමාජයට කරන ලද ගුණාත්මක වෙනස අතිවිශාලය. එතෙක්‌ ප්‍රාථමික හා ප්‍රාකෘත තත්ත්වයෙන් පැවති ආධ්‍යාත්මික හා භෞතික පරිසරීය ව්‍යුහය ප්‍රශස්‌ථ වෙනසකට පත්වන්නේ මේ නිසාය. පොදුජන විඤ්Æණය හා රාෂ්ඨ පාලනය ද අතිවිශාල ලෙස වෙනස්‌ වී නව්‍යත්වයකට පත් විය.
 
 අනුරාධපුර රාජධානි සමයේ ක්‍රි.ව. හතරේදී (4) පමණ කීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්ණ රජතුමාගේ පාලන කාලයේදී මෙරටට හිමිවූ බුදුන් වහන්සේගේ වාම රදනක දන්ත ධාතුන් වහන්සේ නිසා මෙරට සිදුවූ ආධ්‍යාත්මික හා භෞතික සමස්‌ත සංස්‌කෘතිකමය වෙනස අතිවිශාලය. ඒ අනුව වාස්‌තු විද්‍යාත්මක ගෘහ නිර්මාණ ලෙස දළදා මාලිගාවන් ද, දළදා වහන්සේට ජීවමනා බුදුන් වහන්සේ ලෙස සලකා පවත්වන පුද සත්කාර සම්මාන සහ තේවාවන් ඇතුළත් දළදා පෙරහැර සහ ධාතු වන්දනාව මෙන්ම දළදා වහන්සේ තේමා කරගත් ගද්‍ය පද්‍ය නිර්මාණ සහ චිත්‍ර ශිල්පය මේ අතරින් ප්‍රමුඛ වේ.
 
 ගීතය ද ප්‍රාසාංගික ලලිත කලා ක්‌ෂේත්‍රයේදී රසික හා සහෘද ජන විඤ්Æණය අවදි කරන ප්‍රබලතම විඤ්Æපන මාධ්‍යයකි. එය ආනන්දයෙන් ප්‍රඥවට ශ්‍රාවකයා ගෙන යන්නේ චමත්කාරයේ, අපූර්වත්වයේ, සෞන්දර්යයේ සහ විශ්මයාර්ථයේ සුසංයෝගයෙන්ය. ප්‍රතිනිර්මාණ කාර්ය සෑම කලා කෘතියකටම උපස්‌ථම්භක මුලික ලක්‌ෂණයයි. ප්‍රතිභානය, ව්‍යුත්පත්තිය, සතථාභ්‍යාසය සහ පරිකල්පනය ඒ සඳහා මහෝපකාරී වේ.
 
 දළදා වහන්සේ තේමාකර ගනිමින් නිර්මාණය වන සාහිත්‍යය පුළුල් ක්‌ෂේත්‍රයක පවතින නිසාම දළදා සාහිත්‍යය යනුවෙන් වෙන්කර ගත හැකි ගීත ක්‌ෂේත්‍රයක්‌ දක්‌වාම මෙම නිර්මාණ බහුල විය. මෙම නිර්මාණයන්හි ගද්‍ය, පද්‍ය, වෘතගන්ධි චම්පු ආදී විවිධ ආකෘතීන් භාවිතා කර ඇත. මෙම ගීත නිර්මාණයන්වලදී ද පරිකල්පනය, ප්‍රතිහානය, ව්‍යුත්පත්තිය, සතථාභ්‍යාසය සංවේදී බව අපූර්වත්වය සහ ප්‍රතිනිර්මාණය යන ගුණාංගයන් උපයෝගි කරගෙන ඇත. විශේෂයෙන් රසිකත්වය සහ ප්‍රතිවිරෝධී භෞතිකවාදී සංකල්පයන් ද මෙම සාහිත්‍ය නිර්මාණවල අන්තර්ගතයේ සහ වස්‌තු විෂයය තුළ දක්‌නට හැකිය. මහනුවර දළදා මාලිගාවට සම්බන්ධ කවිකාරමඩුව විසින් ගායනා කරන ලද දළදා සින්දු සහ භක්‌ති ගීත දළදා සාහිත්‍ය වංශකතාවේ සුවිශේෂී මඟ සලකුණකි. දළදා වහන්සේ පිළිබඳ සාහිත්‍ය නිර්මාණයන්හි ඓතිහාසිකම නිදසුන ලැබෙන්නේ පොළොන්නරු යුගයේදී ලීලාවතී රැජිනියගේ කාලයේදී එනම් 13 වන සියවසේදී පමණ පාලි භාෂාවෙන් රචිත දාඨා වංශයයි. මීට පෙර අනුරාධපුර යුගයෙදී දළදා වහන්සේ දළදා ගෙයි සිට අභයගිරියට වැඩම කරන අවස්‌ථාවේදී කවියන් විසින් පද්‍ය නිර්මාණය කර ගායනා කර ඇත. මෙම කවිකාරමඩුව හඳුන්වා ඇත්තේ විඡ්ජතුන් ලෙසයි. එම කවි දාඨාවංශය සඳහා පාදක වූ බවත් විද්වතුන්ගේ මතයයි. මෙය ධර්මකීර්ති නම් රාජගුරු ආචාර්යවරයෙක්‌ විසින් රචනා කරන ලද්දකි.
 
 කුරුණෑගල රාජ සමයේදී පැරකුම් රජු දවස රචිත දළදා පුවත, දළදා වහන්සේ තේමා කර ගත් නිර්මාණශීලීත්වයෙන් යුතු ප්‍රබන්දයකි. එහි විශේෂත්වය වන්නේ එය රචනා කිරීමේදී ගද්‍ය රචනා ශෛලිය ඉක්‌මවා ගොස්‌ ගීත ශෛලියට සමීප වන සකු ශෛලියට අයත් වෘතගන්ධී නමින් වූ සම්භාවිතා ශෛලියක්‌ භාවිතා කිරීමයි. මෙය වෘත ලක්‌ෂණවලින් යුතුව ඇත. එය දළදා සාහිත්‍යයේ ප්‍රමුඛතම ගීත ස්‌වරූපයේ ප්‍රාථමික ස්‌වරූපයයි. ඒ බව දළදා සිරිතේ පහත සඳහන් උපුටා ගැනීම නිදසුන් කර ගත හැකිය.
 
 " විසල් ඒ සුනිල් කෙස්‌
 එක හෙළාපිට හෙළා
 සෝදුකින් තැවි තැවී
 මහ හඬින් හඬ හඬා
 
 දළදා වංශ කාව්‍ය, දළදා ශතකය, දළදා වරුණ ආදී දළදාව විෂය කර ගත් නිර්මාණයන් මෙහිදී සිහිපත් කළ හැකිය. එහෙත් දළදා වහන්සේ තේමා කර ගත් ගීත නිර්මාණයේ මුල්ම ගති ලක්‌ෂණ පෙන්නුම් කරන්නේ දළදා සිරිත තුළින්ය. හියුනෙවිල් මහතා විසින් එකතු කරන ලද දළදාවලිය නම් කාව්‍ය සංග්‍රහයේ දළදා වහන්සේගේ ලංකාවට වැඩම කිරීම පිළිබඳ කදිම තොරතුරක්‌ දක්‌වා ඇත්තේ පහත සඳහන් පරිදිය. එය දළදා ගීතාවලියේදී සුවිශේෂී සංධිස්‌ථානයකනි.
 
 " දළදා සමිඳුන් අඹුසැමි දෙදෙනෙක්‌
 එළවා ආ රුපුqවන් හට නොමදත්
 ගලවා ගන්නට වල්වැදී සිරිලක්‌
 දළදා කරඬුව වඳිනෙමි නැතදුක්‌"
 
 කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ සමයේ මහනුවරදී පැවැත්වූ දළදා පෙරහැර පිළිබඳව ලය, තාල, වෘත්ත ආදී මුසු කොට කර ඇති නිර්මාණයක්‌ පහත සඳහන් පරිදි වේ. මෙය මුංකොටුවේ රාළ නම් පුද්ගලයකුගේ බවට කරුණු පවතී.
 
 " රන් සිව් ගෙයක්‌ කොට
 විජයොත් රත ය විලසට
 තබා ඇත් රජුපිට
 වැඩමවා කරඬුවක්‌ සිව් ගෙට"
 
 දළදා ගීතාවලි ඉතිහාස දෙස බැලීමේදී මීළඟ අදියරක්‌ ලෙස දක්‌නට හැක්‌කේ සංදේශ සාහිත්‍යයයි. තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන්ගේ තම සැළලිහිනි සංදේශයේදී දළදා වහන්සේ වැඳ පුදා ගන්නා ලෙස සැළලිහිනියාට කියා දෙන්නේ පහත සඳහන් ලෙසිනි.
 
 "ලොව විහිදා සුදුපැහැ සඳ රැසෙව් සැදී
 දෙන නොමදා සිරිසඟමොක්‌ සැප නිසැඳි
 ලද මුqනිදා දම්කඳ පහස මන බැඳි
 වඳු දළදා හිමි තෙමහල් පහය රැඳි"
 
 මීට අමතරව හංස සංදේශය, ගිරා සංදේශය හා පරෙවි සංදේශය ද දූතයා ලවා දළදා වහන්සේ නමස්‌කාර කරවීමට කතෘවරු අමතක කර නැත. අඥත කවියෙකු විසින් රචිත දළදා වරුණේ නම් කාව්‍ය සංග්‍රහයක එන පහත සඳහන් නිදහස්‌ පද්‍ය ආරේ නිර්මාණය ද මෙහිදී සලකා බැලීම සුදුසුය. එම නිර්මාණය පහත සඳහන් පරිදි වේ.
 
 " සිරි දන්ත කුමරු
 ගන්නා ළඟට සොඳුරු
 යුදෙන් මම නිසරු
 ධාතු එරජුට නොදෙමි ලොව්තුරු"
 
 මේ අනුව දළදා වහන්සේ තේමාකර ගනිමින් නිර්මාණය වූ ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍යයක්‌ පැවති බව පෙනේ. දළදා මන්දිරයේ ක්‍රියාත්මක වන කවිකාරමඩුව සහ දළදා සින්දුව පිළිබඳව සුවිශේෂී අවධානයක්‌ යොමු කළ යුතුව ඇත. එම ප්‍රබන්ධයන් දළදා සින්දුව ලෙස ව්‍යවහාර වීම පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක්‌ යොමුqකළ යුතුව ඇත.
 
 ශ්‍රී දන්ත ධාතුන් වහන්සේ තේමා කර ගනිමින් නූතන යුගයේ නිර්මාණය වන ගීත සමුච්චයක පැහැදිලි ආරම්භයක්‌ සටහන් කරන්නේ පැරණි නූර්ති හා ග්‍රැමෙෆෝන් ගී යුගවලදීය. එය ගීත ප්‍රබන්ධ සහ නිර්මාණ යන හැඳින්වීමට වඩාත්ම සමීප සහ සාධාරණ කරුණු සපයයි. 1930 දශකයේ පමණ ආරම්භ වන මෙම ගීතාවලියේදී ආගම ප්‍රධාන ප්‍රස්‌තුතයක්‌ විය. දළදා වහන්සේ විෂය කරගත් ගීත අතරින් චාර්ල්ස්‌ ඩයස්‌ මහතාගේ හේමමාලි නූර්තියේ එන පහත සඳහන් ගීතය දළදා ගීත වංශකතාවේ නූතන අවධියේ සමාරම්භයක්‌ පෙන්වයි. මෙම ගීතය මුලින්ම ගායනා කර ඇත්තේ ඇනි බොතේජු විසින් බව ප්‍රකටය.
 
 "ලෝනා මුණි රාජගේ ශ්‍රී දළදා පෙන්වමි මාගේ හිසකේ ගර්භයේහී - සඟවාගෙන ආ සාදරෙන්..."
 
 මෙහිදී දළදා වහන්සේ වැඩම කිරීමේ ඓතිහාසික අවස්‌ථාව මනාකොට නිරූපණය කරන්නේ සංකල්ප රූප මැවෙන ආකාරයටය. පී.එල්. බෝධිපාල මහතා විසින් රචනා කරන ලද දුෂ්ඨ නීතිඥයා නමැති නාටකයේ එන
 
 "අග්‍ර නගරයේ
 මේ මධ්‍යම ලංකාවේ
 දන්ත ධාතුන් වහන්සේ
 දිලේ මාලිගාවේ...."
 
 පද රචනයේදී එතරම් ව්‍යක්‌ත බවක්‌ නොමැති අතරම මහනුවර දළදා මාලිගාවේ දන්ත ධාතුන් වහන්සේ වැඩ සිටින බව ප්‍රකාශ කිරීමට ගන්නා ලද දුෂ්කර ප්‍රයත්නයක්‌ බව පෙනේ.
 
 His Master Voice (H. M. V) ග්‍රැමෙෆෝන් තැටි උදෙසා නිර්මාණය කරන ලද බෞද්ධ ගීත ප්‍රමාණයෙන් හා ගුණාත්මක අතින් ද ඉහළ අගයක්‌ ගෙන ඇත. එස්‌. ඩබ්. රූපසිංහ සහ රුක්‌මණී දේවී විසින් ගායනා කර ඇති "මුණි ශ්‍රී දළදා නමදිමු බැතිනා" යන ගීතය රචනා කොට ඇත්තේ උපතින්ම බෞද්ධයකු නොවූ පසුව බෞද්ධයකු බවට පත්වූ ඩබ්.ඩී. මර්සලීනු ඇල්බට්‌ නමැත්තෙකි. මෙම ගීතයෙන් ද දළදාවේ ඉතිහාසය කියවෙන අතර එම ගීතයේ එන
 
 "වැඩම කර සිටියා කිණිහිරෙහි
 ආකාස කුසේ බුදුරැස්‌ විහිදා
 ප්‍රාතිහාර්ය පෑවේ බුදුගුණ හින්දා...."
 
 යන කියමන් තුනේදීම බෞද්ධයකුට නවමු අත්දැකීමක්‌ ගෙන දෙයි. කුරක්‌කන් ගලක සඟවා ආරක්‌ෂා කළා යෑයි ප්‍රචලිත ප්‍රවෘත්තිය මෙන්ම කම්මලක කිණිහිරයක්‌ සම්බන්ධ ප්‍රවෘත්තියක්‌ ද ජනගතව ඇත. තවත් එක්‌ ග්‍රැමෙෆෝන් ගීතයකින් අප විසින් දැනටමත් දන්නා කරුණක්‌ වන අපේ දළදා මාලිගාවේ වැඩ සිටින්නේ බුදුන් වහන්සේගේ වාම රදනක දන්ත ධාතුව බව තවදුරටත් තහවුරු වේ. පදරචනය සහ සංයෝජනය ඇතැම්විට අව්‍යක්‌ත බවක්‌ පෙන්නුම් කළ ද එම ගීතවලින් දළදා වහන්සේ පිළිබඳ විවිධ සහ නවතම අර්ථයක්‌ අනුව කරුණු ඉදිරිපත් කර ඇත.
 
 
 සිංහල ගීත සාහිත්‍යයේ ක්‍රමික විකාශනයේදී සහ පරිණත බවට පත්වීමේදී ද ප්‍රශස්‌ත ගීත නිර්මාණය වීමේදී ද භක්‌ති ගීත ක්‌ෂේත්‍රය සුවිශේෂී වේ. මෙතෙක්‌ ගීත නිෂ්පාදනයක්‌ ලෙස පැවති ගීත සාහිත්‍යත ප්‍රස්‌තුත තේමා සහ වස්‌තු විෂය, ආකෘති, සන්ධර්භය ව්‍යක්‌ත භාෂාව, ශාස්‌ත්‍රීය සංගීතය, සුමදුර ගායනය, නිර්මාණය, රසවින්දනය හා විචාරය ආදී ගුණාත්මක පෝෂනයක්‌ සඳහා විද්ගධ සේවනය සංවර්ධනය වේ. මේ අනුව දළදා වහන්සේට සම්බන්ධ විවිධ ක්‌ෂේත්‍රයන් හා ප්‍රවේශයන් ඔස්‌සේ ගීත රැසක්‌ම නිර්මාණය වී ඇත.
 
 සී. වීරසේකර නමැත්තෙකු විසින් පද රචනය කරන ලද සුජාතා අත්තනායක ශිල්පිනිය විසින් ගායනා කරන ලද "සාදු දන්තදා" යනුවෙන් ආරම්භ වන ගීතය ශ්‍රී දන්ත ධාතුන් වහන්සේ පිළිබඳව ලියෑවුණු ප්‍රශස්‌ත ගීතයකි. එහි අර්ථ, රස, භාෂා ප්‍රයෝග, ගායන ශෛලිය සහ ස්‌වර රාග නිර්මිතය අතිශයින්ම ව්‍යක්‌තය. අපූර්ව අත්දැකීමක්‌ සහ චමත්කාරයන් ජනිත කරන ගීතයකි. 1963 වර්ෂයේදී පමණ ගුවන්විදුලිය ඔස්‌සේ ප්‍රචාරය වූ පුෂ්පරාණි සහ රෝහණ බෝගොඩ ශිල්පීන් විසින් හේමමාලා සහ දන්ත කුමරු අතර ඇති වන දෙබසක්‌ ලෙස ගායනා කළ ගීතයකින් දළදා වහන්සේ සතුව පවතින අදෘශ්‍යමාන බලවේගයන් පළිබඳව ගීතමය ප්‍රකාශනයක්‌ ඉදිරිපත් කරයි. සිංහල ගීතය චූල සම්ප්‍රදාය ඉක්‌මවා මහා සම්ප්‍රදායට අවතීර්ණ වීමේදී දළදා වහන්සේ ගීත විෂයට අතිශයින්ම කදිම අවකාශයන් සහ ප්‍රවේශයන් සපයයි. ආචාර්ය අජන්තා රණසිංහ විසින් ගේය පද රචනය කළ ධර්මදාස වල්පොල ගායනා කරන
 
 "උත්තම මුණි දළදා වඩම්මන
 මොක්‌පුර රන් නෞකා - බලන් සකි
 සත්සමුදුර ගැඹරේ....."
 
 මෙම ගීතයේදී සංකල්ප රූප මැවීමට සමත් රම්‍ය වූ ව්‍යක්‌ත භාෂාවක්‌ උපයෝගී කරගෙන ඇත. ඉතා ප්‍රබල කාව්‍යමය චිත්තරූපයක්‌ ගෙන එන ගීතයකි. මහා කවීත්වයක්‌ පැවති අරිසෙන් අහුබුqදු ශූරීන් අතින් රචනා වන සරත් දසනායක ස්‌වර රටා මැවූ අමිතා වැදිසිංහ ශිල්පිනියගේ රම්‍ය ස්‌වරයෙන් ඇසෙන පහත සඳහන් ගීතය අතිශයින්ම දළදා වහන්සේ උදෙසා රචිත දළදා ගීතාවලියේ අපූර්වතම නිර්මාණයකි. මෙම ගීතයේදී වීර කැප්පෙටිපොළ සම්බන්ධ කර ගනිමින් උඩරට සිංහලත්වය දළදා වහන්සේට සෘජුවම සම්බන්ධ කර ඇත.
 
 "සෙන්කඩගලපුර දළදා බුදුරැස්‌
 විහිදෙනතුරු නැහැ වරදින්නේ
 සිංහලයන් හට සිංහල දේශෙට
 සරණයි දළදා සමිඳුන්නේ...."
 
 ආචාර්ය පණ්‌ඩිත ඩබ්ලිව්. ඩී. අමරදේව මහාගාන්ධර්වයාණන් අපේ හඬින් අපට ගයන සුවහසක්‌ ගී අතර දළදා වහන්සේ තේමා කරගෙන ගායනා කරනු ලබන පහත සඳහන් ගීතය දළදා වහන්සේ ඇසින් දැක සිත්පහන් කරන භාවනාවක්‌ වැනිය.
 
 "කඳුකරයේ හෙළ රජදහනේ
 සෙංකඩගල පුරවර දෙරණේ
 සේසත් නංවා චාමර සොලවා
 ගිගිරි හඬින් දෙයි අනුකරණේ....."
 
 රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමිපාණන් විසින් රචනා කර ශිල්පී කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ සහ දිස්‌නා අතපත්තු ගායනා කරන පහත සඳහන් ගීතය දළදා වහන්සේම නිමිති කර ගත් දළදා පෙරහැරේ අසිරිය කියාපාන්නකි.
 
 "මහ පෙරහැර දෙව්ලොව සිරි මිහිපිට ලෙසිනා
 බලන් ඇසළ සඳ පානේ
 දළ ඇතුපිට දා කරඬුව
 බුදුරැස්‌ සේමා"
 
 සුනිල් සරත් පෙරේරා කවියානන් රචනා කර ඇති පහත සඳහන් ගීතය ත්‍රි සිංහලයම දළදා සමිඳුන්ගේ රැකවරණයෙන් පවතින බව අවධාරණය කරන අතර සිංහල බෞද්ධයාට අතිශය උරුම වූ වස්‌තුවක්‌ ලෙස දළදා වහන්සේ හඳුන්වයි. එම ගීතය වන්නේ
 
 "මගේ රටට දළදා හිමි සරණයි
 මගේ රටට දළදා හිමි සෙවණයි
 සැපතින් සපිරනු නිවහල් දෙරණයි
 උපතින් මා හට මේ හැම උරුමයි...."
 
 මෙම ගීතයේ එන "මෙතැනම මේ දැය එක ලෙස බැඳුනේ" යන්න විමසා බැලීමට සුදුසු ගැඹුරු කියමනකි. ඒකීය රාජ්‍යත්වය සහ ජාතික සමගිය පිළිබඳ කරන ලද සංකථන ඉඟියකි.
 
 දළදා වහන්සේ පිළිබඳ ලියෑවුණු ගීතාවලිය තුළ විවිධ මංපෙත් හා දෘෂ්ටීන් ඔස්‌සේ තම කාව්‍යමය අනුභූතීන් ප්‍රදර්ශනය කර ඇත. දළදා හිමියන් වැඩම කිරීම රාජ්‍යත්වය පිළිගැනීම, පුද පෙරහැර කිරීම, දළදා අනුහස්‌ රටට ආශීර්වාදයක්‌ හා ආරක්‌ෂාවක්‌ වීම ආදියට මෙහිදී ප්‍රමුඛත්වය ලබාදී ඇත. මෙයට අමතරව කිසියම් භෞතික වටිනාකමක්‌ ප්‍රතිවිරෝධී ආකල්ප රැගත් පඨිසෝතගාමී පඨිපදාවේ (උඩුගම් බලායන) ගීත ද දළදා වහන්සේ තේමාකර ගනිමින් රචනා වී ඇත. රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන් විසින් රචනා කරන ලද පහත සඳහන් ගීතය එවැනි භෞතිකවාදී ප්‍රතිවිරෝධිත වූ නවතම සංකල්ප ජනිත කරයි.
 
 " හන්තානයේ දුක්‌ කඳුළු එකතු වී
 නුවරට වැවකුත් තැනුනා නම්
 ඒ වැව් ජලයේ සුපිපි නෙළුම් මල්
 දළදා පාමුල පිපුනා නම්...."
 
 මහනුවර දළදා මන්දිරයට එල්ල වූ ත්‍රස්‌තවාදී ප්‍රහාරය තේමා කර ගනිමින් රඹුකන සිද්ධාර්ත හිමියන් රචිත පහත සඳහන් ගීතය සමකාලීන හා භෞතිකවාදී අනුභූතියක්‌ විෂය කරගෙන ඇත.
 
 "සිරි සම්බුද්ධ ශාසනේ - වන්දනීය පූජනීය
 දන්ත ධාතු රාජනේ - සමාවෙන්න දෙව්දතුන්ට යළිත් වරක්‌
 වැරදීමක්‌ වෙන්න ඇති අනේ"
 
 මෙම ගීතය දෙස බැලීමේදී වෑත්තෑවේ හිමියන් ලියූ "අනේ දෙව්දත් නොදුටි මොක්‌පුර" යන්න සිහිපත් වේ. ප්‍රවීණ කවීත්වයක්‌ හා භෞතිකවාදී රැඩිකල් මතවාදී පෝෂණයකින් සමන්විත රත්න ශ්‍රී විඡේසිංහ අතින් රචිත ගේය පද රචනයක ප්‍රතිවිරෝධිත ආකල්ප ගෙන හැරපාන බව පෙනේ. එය ඔහුq සතු ව්‍යක්‌ත හා ප්‍රතිභාපූර්ණ කවීත්වයේ මහිමයෙන් ප්‍රශස්‌ත නිර්මාණයක්‌ ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත.
 
 "පාත ඉඳන් අපි ආවේ
 නා මල් පූජා කරන්න
 දළදා හාමුදුරුවනේ
 පාත මාලයට වඩින්න
 
 හීල් හෙවණෙ හිඳගෙන බෑ
 හේන් කුඹුරු වැඩ කරන්න
 ඇඟ පත කළු වුණත් අපේ
 කිළි කුණු නැති හිත බලන්න
 දළදා හාමුදුරුවනේ
 පාත මාලයට වඩින්න
 
 මූදු ගියා ලෙලි තැළුවා
 පිළී ගඳින් බෑ මිදෙන්න
 ඒත් අපේ මල් සුවඳයි
 එපා භාර නොගෙන ඉන්න
 දළදා හාමුදුරුවනේ
 පාත මාලයට වඩින්න...."
 
 මෙය විශාරද වික්‌ටර් රත්නායකගේ මධුර මනෝහර ස්‌වරයෙන්a ඇසෙන විට ඒ ගීතය තුළ ඇති පීඩිත පන්තියක සංයමයෙන් යුතු අෙ¹aනාව පසක්‌ කර ගත හැකිය. මෙහිදී ගැඹුරින් සඟවා ඇති අරුත වන්නේ පන්ති පරතරයයි. මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න මහා කවියානන් විසින් පද රචනය කළ විශාරද නන්දා මාලිනී ශිල්පිනිය විසින් ගායනා කරන පහත සඳහන් ගීතය දළදා වහන්සේට සම්බන්ධ වන්නේ උන්වහන්සේ වැඩම කරන පෙරහැර ආශ්‍රිතවය. දළදා වහන්සේ තේමා කරගත් ගීතාවලියේදී මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න සහ විශාරද නන්දා මාලනී ශිල්පිනියගේ සුසංයෝගය සුවිශේෂී අවස්‌ථාවකි. භක්‌තිය, සෞන්දර්ය, අනුභාවය, ඉතිහාසය ගරු සරු දැක්‌වීම අභිමානය මහේශාක්‍ය බව, රාජ්‍යත්වය ආදිය පෙරහැරක නියෝජනය වන ඉතා ජනප්‍රිය සහ කාටත් හුරු පුරුදු අංශයන්ය. එය සාම්ප්‍රදායික වූ ගීතාවලියකි. එහෙත් විශාරද නන්දා මාලනී ශිල්පිනිය ගායනා කරන පහත සඳහන් ගීතයෙන් කියවෙන්නේ පෙරහැරක මතුපිටින් නොපෙනෙන අඳුරේ පවතින යථාර්ථයකි.
 
 "පෙරහැර එනවා කස පුපුරනවා
 හේවිසි නද පතුරනවා
 කස කරුවන්ගේ දහදිය මුගුරින් පාවඩ මග අතුරනවා
 යදමින් බැඳි ඇතු අසීරු ගමනින් හෙමිහිට පාද තබන්නේ
 යන ගමනේ ඉම දැක ගනු රිසියෙනි ඇත් ගොවුවන් ගාටන්නේ
 ගුරුන්ගෙ අණටයි නිදි මත දරු කැල කළ ගෙඩි අරගෙන එන්නේ
 පන්තේරුව බොල් පින්නෙන් නැහැවී දැතට දිය වී යන්නේ...."
 
 යන ගීතය සම්ප්‍රදායිකව ආරම්භ වී ඇති නමුත් පෙරහැරක්‌ පිළිබඳ පඨිසෝතගාමී ලෙස (උඩුගම්බලා) ප්‍රතිවිරෝධී භෞතික ආකල්ප අනුව පහත සඳහන් යථාර්තයක්‌ අනාවරණය කරයි. කසකරුවකුගේ දහදිය, නිදිමත, පින්නට දියවෙන පන්තේරු පොඩි මිනිසුන් දෙස නොබලන නිලමේවරු රජු සිට ඇමැතිවරුන්ට නිලමේවරු ගරු කිරීම, හිතේ වේගයට හොරණෑ සහ තම්මැට්‌ටම් හැඬවීම නළුවන්ගේ පීඩිත මුහුණ අඹුදරුවන්ගේ කුස පුරවන්නට වන්නම් ගැයීම, අතමිට සරු වීමට කොහොඹකලේ නැටවීමත් ආදිය මෙම ගීතයෙහි අඩංගුව ඇත. එම ගීතයේ දක්‌වා ඇත්තේ පෙරහැරක සම්ප්‍රදායකත්වයන්ගේ දුක්‌බර අෙ¹aනාවයි. එම ගීත දළදා වහන්සේ ඇසුරින් කාව්‍යමය අනුභූතීන් ප්‍රසාරණය වී ගිය තවත් නවතම සොඳුරු පරිසරයකි. එය සිංහල ගීත සාහිත්‍යයේ නවතම ප්‍රගතිශීලී ප්‍රවණතාවයකි.
 
 මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්නයන් විසින්ම රචනා කරන ලද පහත සඳහන් ගීතය ඔස්‌ටින් මුණසිංහ මහතාගේ සංගීතයට විශාරද නන්දා මාලනී ශිල්පිනිය විසින් ගායනා කරන අතර මෙම ගීතයෙන් දළදා හිමියන්ට කරනු ලබන පුද සත්කාර අතර අභ්‍යන්තරයේ පවත්නා යථාර්ථයක්‌ ව්‍යක්‌ත හා සංයමශීලී කවීත්වයකින් ව්‍යංගාර්ථවත්ව විශද කර පෙන්වයි.
 
 "පානම් පත්තුවේ ඩිංගිරි අම්මාය
 ගමේ අයට නම් ගජමන් නෝනාය
 කවිකර කියන්නේ දැහින් දුටු දේය
 වටවන්දනාවෙදී නඩයම දුටු දේය
 
 වඳිනට ගිය කලට නුවරට දළදාව
 ගමේ චන්ඩි ස්‌ටැන්ලි ද සිටියාය
 යාළු නිලමෙලා දොරහැර දුන්නාය
 ළඟටම ගිහින් ඔහු දළදා වැන්දාය"
 
 ඉහත සඳහන් ගීත සාහිත්‍ය අනුව ශ්‍රී දළදා වහන්සේ තේමා කර ගනිමින් එය වස්‌තු විෂය කරගනිමින් භෞතික සහ ලෞකික ප්‍රතිවිරොධී ආකල්ප රැගත් ගීත රැසක්‌ මෙන්ම ශ්‍රද්ධාව සහ ගෞරව වන්දනීය බව ඇතුළත් ගීත රැසක්‌ම නිර්මාණය වී ඇත. දළදා වහන්සේ තේමා කර ගනිමින් ශ්‍රී ලංකාව තුළ ආරම්භ වූ ප්‍රමුඛතම ක්‍රියාකාරීත්වයන් වන්නේ ශ්‍රී දළදා පෙරහැර සහ එහි සංයුතිය මෙන්ම දළදා වහන්සේට කරනු ලබන තේවාවන් සහ පුද සත්කාර සම්මානයන් සහ සිරිත් විරිත් සම්ප්‍රදායන්ය. ඊට අමතරව දළදා වහන්සේ තැන්පත් කිරීම සඳහා වාස්‌තු විද්‍යාත්මකව ඉදිකරන ලද දළදා මන්දිරය ද දීර්ඝ විමර්ශනයකට හසු කර ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍ර කලාව විකාශනයේදී ද දළදා වහන්සේගේ විවිධ ප්‍රවෘත්තීන් වෙත අවධානය යොමු කර ඇත. ඉහත සඳහන් කරුණුවලට අමතරව දළදා වහන්සේ තේමා කර ගත් සාහිත්‍යමය නිර්මාණ රැසක්‌ ද පවතී. මේවා සඳහා ගද්‍ය පද්‍ය වෘත්තගන්ධී චම්පු ආදී විවිධ ආකෘතීන් භාවිතා කර ඇත. සිංහල ගීතකෙත පෝෂණය කිරීමේදී විවිධ අනුභූතීන් අනුව පරිකල්පනය හා ප්‍රතිභානය ඇති පරිදි දළදා වහන්සේගේ විවිධ අවස්‌ථාවන් සහ භූමිකාවන් සහ සංකල්පමය ප්‍රතිනිර්මාණයන් අඩංගුව ගීත නිර්මිතයන් රැසක්‌ ඇති විය.
 
 මෙම වස්‌තු විෂය සිංහල ගීතයේ ආරම්භය, විකාශනය සහ ප්‍රශස්‌ත බවට පත්වීමට ගුණාත්මක සහ ප්‍රමාණාත්මක අතින් සෘජුවම බලපා ඇත. ඇතැම් අවස්‌ථාවන් සාම්ප්‍රදායික ආකල්ප හා විෂය ක්‌ෂේත්‍රය ඉක්‌මවා ප්‍රතිවිරෝධිත ආකල්පවලින් පිරිපුන් භෞතිකවාදී සංකල්පයන්ගෙන් සමන්විත පඨිසෝතගාමි ලෙස උඩුගම්බලා ගිය ගීත රැසක්‌ නිර්මාණය වී ඇත. වත්මන් සිංහල ගීතයේ පරාභවය දෙස බැලීමේදී දළදා වහන්සේ තේමා කරගෙන නිර්මාණය වූ ප්‍රශස්‌ත වූ සිංහල ගීත පුනරුදයසහෘද රසිකයන්ගේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත.

sikuru

ප්‍රාදේශීය පුවත්

සිනමා කලා

ada250

නවලිය

karate250

දියග

jef250

මීවිත

awi250

More Articles